Markanız İçin Geleceği Planlamak

Franchise sektörü ülkemizde yeni markalar ile beraber, yeni ulusal ve uluslararası pazarlarda kendini hissettirmeye başladı. Pazarın güçlü oyuncuları güçlü markaları önderliğinde günümüz ekonomik koşullarına rağmen hızlı büyümesini sürdürüyor. Bu Pazar yapıcı lider markaların geliştirmiş oldukları doğru strateji ve yaratmış oldukları değerler ile diğer girişimci konseptlerden pozitif yönde ayrıştılar. Peki, burada farklılık nereden kaynaklanıyor? Aslında girişimci konseptler derken kendisini sistemsel olarak geliştirmemiş geliştirememiş markaları ve yerelde kalmış işletmeleri kastediyorum. Bu markaların diğerlerinden ayırılan yönleri nedir? Bu makalemde buna yönelik tespitlerimi ve deneyimlerimi sizlerle paylaşacağım. Eğer franchising umutlarıyla yeni bir işe başlıyorsanız, istenilen, hedeflenen noktaya ulaşabilmek için neler yapılması gerekiyor?
İşe Markanızın Değerlendirilmesinden başlayın. Markanızı tescil ettirin. Yeni Franchise yapılanması söz konusu olduğunda gördüğüm, yapılan en büyük hatanın ticari markaların korunamaması olduğu yönündeki tespitlerimdir. Potansiyel bir Franchise alan için vermiş oldukları en büyük değerin Marka olduğunun unutulmaması gereklidir. Şirket büyüdükçe, marka çok daha önemli hale gelir. Ancak birçok şirket bu hayati ve ucuz olan ilk adımı göz ardı ediyorlar. Marka secimi veya oluşturulması ile başlayan bu süreçte, koruyamayacakları, hatta tutup  tutunduramayacakları bir markayı tanıtmak için çok ciddi paralar harcayabiliyorlar. Bu şirketler için Franchise yapmaya karar verdiklerinde seçenekleri sınırlı çoğu zaman zordur. Ya marka adlarını değiştirmek zorunda kalırlar ya da ticari marka adını satın almak adına büyük paralar harcarlar. Bu sorunları başta aşmak için ilk adımınızın seçilen markanızın ulusal ve planladığınız uluslararası pazarlarda araştırmasını yapmak ve hem markanızın hem de varsa önemli ürün isimlerinizin tescilinin yaptırılması gerekir. Özellikle çok sevdiğiniz bir ismi bulduğunuzda bu ismin tescil edilmiş olması olasılığı her zaman karşınıza çıkabilir. Bu adımı doğru atmadan yapacağınız her harcamanızın paranızı çöpe atmaktan farklı bir yorumu olamaz. İsim bulma sürecinin göründüğünden daha zor olabileceğini kabullenmelisiniz. Sizin yaratmış olduğunuz veya kullanmış olduğunuz markanın daha önce size satılabilmek üzere tescillenmiş olabileceğini unutmamalısınız. Bir ticari marka edinme sürecinin tamamlanması birkaç yıl alabilir. Bu yüzden bu işlemlere en kısa sürede başlamalısınız. Bu süreci tamamlamadan Franchise vermeye başlamanız yapacağınız en büyük hata olacaktır.
Sisteminize ‘Değer’ yaratmalısınız Başarılı bir Franchise veren olmak için kendi değerlerinizi oluşturduktan sonra Franchise satıyor olmalısınız. Bunu yapmak için, insanların satın almak ve işletmek isteyecekleri bir işletme yaratmalısınız. Pazarlana bilirlikten çekiciliğe kadar birçok şeyi barındıran bir Franchise markası, potansiyel alıcı için, cezbedici değerlere sahip olmalıdır. Bazen markanın değeri, pazarlama kampanyaları, bazen operasyonel görünümü, bazen de pazarın hızlı büyümesi ile bu çekicilik sağlanabilir. Yaratılan marka için onun nasıl yaratıldığı ile beraber, insanların satın almak isteyecekleri markanızı ve işinizi geliştirmeyi düşünmelisiniz. Yeterli bir değere sahip olabilmek için, işletme de benzersiz olmalıdır. Ya da en azından rakiplerinden farklılaştırılmalıdır. Bu farklılaştırma bir ürün veya hizmet, düşük yatırım maliyeti, benzersiz bir pazarlama stratejisi veya farklı hedef pazarlar şeklinde olabilir. Başarılı olmak için farklı bir şekilde ve daha iyi olmak zorundasınız.
‘Marka Başarısı’ yeterli değildir Dikkate almanız gereken bir diğer faktör, genel olarak benzersiz veya kendinize özgü yaratılmış finansal özelliklerdir. Bir Franchise işletmesi kesinlikle karlı olmalıdır. Kazandırmayan sistemler kesinlikle Franchise edilemez. Bir franchisee nin karlılığı, telif ücretleri ve işletme giderleri düşüldükten sonra yeterli bir getiri elde edilmesine yetecek kar sağlamalıdır. Tabii ki karlılık göreceli bir kavramdır. Burada bahsetmek istediğim anlamlı bir miktar sağlamak için yatırılan sermayeye veya yatırım miktarına göre ölçülmelidir.
Klonlama Faktörü Gelecekteki franchising sisteminizin devamlılığı için en önemli bir diğer unsur, ilk işinizde elde etmiş olduğunuz sisteminizin başarı ile çoğaltılabilmesi yeterliliği veya kolaylığı içeriyor olmasıdır. Eğer bir işletme sadece sizin özel beceriniz sayesinde ve bulunmuş olduğunuz konuma, lokasyona özgü özellikler taşıyor, geliştirilebilmesine yönelik faktörler barındırıyorsa asla Franchise etmemelisiniz. İşletmelerin klonlanabileceğini düşünerek bu işletme sistemini basitleştirmeye odaklanmalısınız. Her şeyi planlamalısınız. Bulmanız gereken lokasyonlar ve özelliklerini, ana tedarikçilerinizi, gerekli birimlerinizi ve pazarlama materyallerinizi belgelendirmelisiniz. Çünkü Franchise vereceğiniz süreçte bu konuların yatırımcılarınız, franchiseeleriniz tarafında aynı şekilde uygulanması yerine getirmesi gerekecektir. Kendi iç performansınızı izlemenize yardımcı olacak sistemler ve kontrol formlarına sahip olmalısınız. Sayısal değerlerinizi, her birimin maliyet ve karlılığının temel faktörlerini biliyor olmalısınız. Tüm bu temel bilgiler franchiseelerinizin başarısı için, Franchise verirken paylaşılan değerleriniz içerisinde yer almalıdır.
Sonuç olarak iyi Franchise verenlerin, sistemli ve güçlü değerlere sahip markasının olması gerekir. Franchise veren olarak işiniz, müşterileriniz için değer yaratmak kadar, Franchise alanlarınızın için de yaratılan değerlerin sürdürülebiliyor olması gereklidir. Vermiş olduğunuz desteklerin sürekliliği ve çeşitliliği sizin için ilk günden başlayan planlamalarınız içerisinde yer almalıdır.